update 25 Aug 99

Verschillende Schrijfwijzen

Een van de meest opmerkelijke dingen, en de kopzorg van allen die zich vermaken (:-D) met het opzoeken van hun voorouders is de verschillende schrijfwijze van de familienamen. Het gebeurt dat in een document een en de zelfde persoon, zijn naam op drie verschillende manieren gespeld wordt. Maar dit is wel al te goed bekend.

Hier volgenen de ons bekende schrijfwijzen van de geregistreerde naamgenoten:(Uit: De Familie Kraewinkels van de XVII Eeuw tot heden: ~ Uitgave ter gelegenheid van de tweede familiereunie te Maaseik op 10 Maart 1990.)

KRAEWINKELS, KRAWINCKEL(S), KRAWINKEL(S), CRAUWINCKELS, KRAWINKELS, CRAIWINCKELS, CRAWINCKEL, CRAMWINCKEL(S), CRAAMWINCKEL(S), CRAUWINCKEL, KRAUWINCKELS, KRAEWINKEL, CRAYWINCKELS, CRAWINCKELS, KRAWINCKELS, CRAEYWINCKELS, CRAUWINKEL, CRAWINKELS, CRAEWINKELS, CRAEWINCKELS, CRAUWINKELS, CRAAWINCKEL, CRAYWINCKEL, KRAEWINCKELS, CRAEWINCKEL, CRAEYWINCKEL, CRAUWINCKERS, CRAWINKEL, CRUYWINCKEL.

De Herkomst van de Familienaam

Laat ik van in het begin duidelijk stellen: over de herkomst van de familienaam Kraewinkels bestaat er natuurlijk geen enkele zekerheid. Nochtans denk ik niet dat er enige twijfel bestaat over het feit dat de naam Kraewinkels -Crauwinckel-van Craywinckel enz. aanduidt dat de betrokken personen afkomstig waren van een oord of oorden met gelijkluidende naam. Sprekend hiervoor is het aantal plaatsen en leengoederen met die naam. Een er van is echter voor de familie van het Maasland wel erg belangrijk. We denken hier aan Krawinckel bij Geleen. Opmerkelijk is dat de opsplitsing van dit leengoed begin XVI eeuw, samenvalt met het verschijnen van verschillende Krawinckels; er zijn de eerste vermeldingen in Nürnberg; en het is slechts vanaf 1550 dat we de eerste vermeldingen zien van Crauwinckels in het Maasland. Rond die tijd zijn ook de eerste aantekeningen van Crauwinckels in het Rheinland.
Moeilijker te bewijzen is dat er een verband zou bestaan tussen "De Van Craywinckel" waarschijnlijk noblesse uit die tijd, en verwand aan de bezitters(of zelf eigenaar) van het leengoed, en de "Crauwinckels", over gans de lijn landbouwers, zoals gezegd: behalve dat zij zouden afkomstig zijn van het leengoed Krawinckel.
Ook in Duitsland wordt er melding gemaakt van een adelijke familie die verbleven zou hebben te "Krowinkel"; doch we vermoeden dat het hier om een totaal andere tak gaat. Blijft natuurlijk de grote vraag waar komt de niet alledaagse naam Crauwinckel vandaan.

De betekenis van de Familienaam

De ontwikkeling van de plaatsnamen evolueert niet in dezelfde mate en zelfde zin als onze taal. Daar waar het woord aan een constante verandering onderworpen is, blijken plaatsnamen eerder constant te blijven, en een begrip in te houden en te behouden, dat in vele gevallen verloren is gegaan. Een plaatsnaam heeft altijd iets te maken gehad met de aard of betekenis van de plaats. Zo worden een aantal plaatsen naar dieren genoemd. Anderen plaatsnamen zijn meer abstract en hebben hun naam te danken aan gebeurtenissen uit het verleden. Weer een andere mogelijkheid is dat de plaatsnaam betrekking heeft op de bewoner of bezitter.
Een groot aantal leengoederen waren natuurlijk eigendom van de Vorst. Heersers kennen we meestal door hun voornaam. Zo kan het dat vele plaatsen genoemd worden naar de voornaam van de bezitter of heerser op het ogenblik van hun ontstaan. In akten van rond de X eeuw komen we onder de vorsten meermaal de voornaam Crawinkel tegen in verschillende vormen
Hier volgen een paar voorbeelden.
• Chrauuinchil MB. ca. a. 1060 (VI, 163)
• Cravunkele P.XII, 147 (Chr.Gozech.) a. 1088.
• Crauwinkila Kö. 104 10. jh.
• Craiunwinkila, Kö.103 10.lh.
• Cranwinkele, Kö.196 ca. a. 1150.
• Crawinkel, Kö. 212 f. ca. a. 1150.
• Krawikule, Kö. 217 ca. a. 1150.
• Kawinkila, (de) Kö. 100 11.jh.
• Krawinkala, Kö. 141 a. 1050.
• Krauuinkili, Ko. 145 11.jh.
• Crawickele Wirt. Ukb. II n. 342 a. 1152; Hidber u. 24478 a. 1182.
• Chrawinkel Pollinger a. 910.
Hier ligt misschien het ontstaan van de plaatsnaam. Hof behoorende aan Craavunkele, leengoed van Krawinkili enz..Niet onwaarschijnlijk. Deze theorie wordt versterkt door de relatie Van Halbeeck/Van Craywinckel zeker te weten dat van Halbeeck en van Craywinckel belangrijke families moeten geweest, misschien in dienst van de Vorst, en bedacht met leengoederen in de vorm van erkennig of betaling.

Ik wil U ook niet een andere aannemelijke theorie onthouden. Het woord win(c)kel duidt op een afgelegen plaats of volgens anderen op een landgoed in de vorm van een driehoek.(Herman Jellinghaus: Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Grundwörtern. Hildesheim: Olms, Paderborn: Schöningh, 1971, blz.171)
Het Duitse winkel wordt veelvuldig gekoppeld aan dierennamen.( H. Henning: Versuche zur Deurtung eines Ortsnamens - Krewinkel)Voorbeelden ten over: Vosswinkel-Mauswinkel-Hasenwinkel-Wolfwinkel enz.. Kra of Cra of Cray wordt in verband gebracht met Krähe (kraai). Ook weer gezien een plaats meestal wordt aangeduid met een kenmerk, zou het hier gaan om plaatsen, waar vele kraaien nestelden. Om het geheel een beetje spijziger te maken verwijzen de specialisten dan naar de "galgenplaatsen".